Nghiện thơ

Bây giờ hình như anh em nhà thơ trẻ không nghiện đọc thơ như thời của mình và lớp đàn anh của mình nữa. Có thể thời này đời sống chảy xiết hơn, anh em ít có điều kiện đàn đúm. Thêm nữa việc in thơ dễ dàng, không có tiền in sách thì post lên blog một phát cả vạn người đọc,  nhu cầu truyền khẩu thơ cũng vì thế mà giảm sút chăng?

 Ngày xưa in được bài thơ khó lắm, anh nào một tháng có bài thơ in là mừng lắm rồi. Gửi thơ đi rồi, ngồi phấp phổng chờ cả tháng, thấy tên mình xuất hiện ở hộp thư càng phấp phổng tợn, nếu quen ai ở toà soạn gọi điện nói số tới đi bài ông đấy, tâm hồn lúc đó treo ngựơc cành cây. Mỗi tháng toà soạn nhận ngót nghét ngàn bài thơ, chỉ in chục bài, lọt vào cái top ten ấy không mừng sao đựơc.

            Người chăm gửi thơ nhất nước là Trần Hữu Nghiễm ở Cà Mau, cho đến nay chưa thấy ai hơn. Những năm tám mươi chín mươi tìm đọc hộp thư của bất kì tờ báo nào đều có tên Trần Hữu Nghiễm, anh thật tài, báo nào mới ra anh cũng biết. Một hôm mình nhận được tờ Đặc san Ngân hàng Quảng Trị, mình ở Quảng Trị mà không biết nó ra khi nào, thế mà anh ở tận Cà Mau đã  kịp có tên trong hộp thư rồi.  Đến cả tờ Vật lý Việt Nam cũng có tên anh trong hộp thư, thất kinh.

            In được bài thơ là vui chứ xưa nay chưa ai sống được bằng nhuận bút thơ cả. Cứ theo cách gửi thơ của Trần Hữu Nghiễm thì nhuận bút một bài  thơ không đủ tiền tem thư anh gửi thơ đi hàng tháng tháng.

            Làm ra bài thơ không ai đọc cho nghe cho thì khó chịu lắm, cứ bứt rứt không yên. Gửi thơ đi, chờ người ta in cho thì lâu lắm, thế là nhát định kiếm cớ đàn đúm để đọc thơ.  Xưa cuộc rượu nào có mấy anh nhà thơ nếu không có đọc thơ thì chưa ra cuộc rượu.

            Ngồi uống cứ nhấp nhổm chờ ai đó nhắc đến tên mình, nói ông có bài nào mới đọc cho anh em nghe đi, có người nghe vậy liền háo hức đọc ngay, có người thì giả đò khiêm tốn, nói cũng có nhưng sợ không hay, đợi người ta nèo thêm chút nữa, tóm lại rồi đọc cả.

            Vừa đọc vừa ngó liếc mặt người nghe, thấy người ta chăm chú thỉnh thoảng gật gật đã sướng, nếu ai đó chậc lưỡi, đập đùi khen câu này câu kia hay thì sướng muốn chết, lại tương bài khác ngay. Có người vì thế mà tương cả chục bài. Chiếu rượu thơ cũng giống blog, không khen được thì thôi chứ ít ai chê, gì chứ  đựơc khen thì nghe không biết chán, ít ai thấy khen sai, toàn thấy khen đúng không thôi, hi hi.

            Được khen, được hưởng ứng thì dễ nghiện ngập lắm, xưa mười anh làm thơ thì có 8, 9 anh nghiện đọc thơ. Nam Bộ có tục uống rượu vòng, một bát rượu truyền tay uống một vòng, rồi lại sang vòng khác, tục ấy được các áp dụng cho chiếu rượu thơ, rượu truyền tay thơ truyền miệng, rượu càng say thơ càng bốc, nhiều khi thâu đêm suốt sáng.

            Năm 1988 Phùng Quán vô u Huế chơi, anh đi đâu có chiếu rượu thơ ở đó, lại uống rượu vòng đọc thơ vòng. Rất nhiều lần tại nhà anh Tường ( Hoàng Phủ Ngọc Tường) có chiếu rượu thơ, hầu hết là các nhà thơ khét tiếng ở Huế , rượu và thơ cứ thế tuôn ào ào.

 Anh Quán cầm còn dao phay đi vòng vòng quanh chiếu rượu, chỉ định người đọc thơ, nói đọc thơ dở là xử trảm. Người nào đọc thơ xong anh đều dơ dao lên phồng mang trợn mắt, nói trảm được không. Mọi người kêu lên, nói không không, thơ hay thơ hay. Tóm lại ai cũng được tha chém, lại còn được khen thơ hay, sướng củ tỉ.

            Năm 1989 Bình trị Thiên chia tỉnh, chia gì thì chia chứ văn nghệ chẳng bao giờ chia, một hôm các nhà thơ ba tỉnh tụ cả về thị xã Đồng Hới, được tỉnh uỷ đón tiếp rất trọng thị, anh Quán cũng có mặt hôm ấy. Bí thư tỉnh uỷ nói chuyện dài quá, anh em ngồi nghe hơi oải, anh Quán dơ tay vụt đứng lên, nói báo caó đồng chí Bí thư, rồi anh nhoẻn miệng cười gãi tai hạ giọng, nói anh em sèm đọc thơ quá rồi. Bí thư tỉnh uỷ cười to, nói vâng vâng, mời các đồng chí. Cuộc thơ hôm ấy anh Quán làm MC rất xôm trò, anh em được một bữa thơ đã đời.

             Tuy nhiên nhiều người nghiện ngập đọc thơ quá, hễ có thơ mới là xách xe chạy rong, quyết tìm người bày rượu đọc thơ cho kì được. Có anh vào cuộc rượu chẳng biết người ta đang nói chuyện gì, cứ ngửa cổ đọc thơ nói cười khơ khớ, vô duyên cực. Có anh chẳng cần chiếu rượu, gặp nhau hỏi thăm chiếu lệ, rồi bất kể đứng ngồi ở đâu, người ta có thích nghe hay không, khoa chân múa tay đọc liền mấy bài, chán ốm.

            Dần dà người ta đâm sợ chiếu rượu thơ, nhiều khi thấy vừa vô duyên vừa vô nghĩa. Ai gọi đi nhậu mà nghe nói có ông A ông B nghiện đọc thơ lắm thì thế nào cũng viện cớ từ chối. Thế cùng không chối được thì đến ngồi ké vào, đến giờ đọc thơ thì mắt trước mắt sau kiếm cớ chuồn liền thẳng.

            Còn nhớ năm 1988 ở Huế, mình với anh Nguyễn Trọng Tạo, Ngô Minh, và vài người nữa quên mất rồi, ngồi quán rượu chị Phước thì Lý Hoài Xuân ghé vào. Vừa ngồi xuống anh đã nói có mấy bài thơ mới làm, đọc cho anh em nghe nhé. Anh Tạo nói mày muốn đọc thơ thì bỏ tiền ra trả nhuận nghe cho tụi tao, một bài ba ngàn.

            Tưởng Lý Hoài Xuân tự ái, ai dè anh lẳng lặng bỏ ra ba ngàn, thản nhiên đọc một bài thơ. Anh em vừa cười vừa khen hay hay, Lý Hoài Xuân lại bỏ ra sáu ngàn đọc thêm hai bài nữa. Anh em lại khen hay hay- tất nhiên hi hi- anh Xuân sướng định đọc thêm nữa, anh Tạo nói thôi thôi, chừng đó tiền tụi tao uống nhoè rồi, mày không phải đọc thêm nữa. Thế mới biết ngay các nhà thơ cũng ngại nghe thơ nhau, đừng nói người ngoài.

            Cái gì cũng vậy, cứ quá đi là mất hay. Tình trạng nghiện thơ, nghiện đọc thơ, nghiện in thơ đang gia tăng đến mức báo động. Cứ nhìn vào danh sách đơn xin vào Hội nhà văn thì biết, có đến 90% là của các nhà thơ, hàng năm có đến mấy trăm nhà thơ xin vào hội. Kinh.

 Không biết có ai đó nói về tình trạng lạm phát thi ca, hình như là Nguyễn Huy Thiệp, nói đại ý ở đâu cờ bạc và thi ca phát triển ở đó nghèo đói là cái chắc. Anh Đỉnh ( Trung Trung Đỉnh) thì cười hì hì, nói kiểu này Hội nhà văn phải lập trại cai nghiện thơ, không thì chết, nguy lắm nguy lắm.

About these ads

179 comments on “Nghiện thơ

  1. ” Đánh giặc ngẩng đầu lên
    Bom rơi đầy hốc mắt”

    Đó là một câu thơ vô tình đi suốt cuộc đời tôi. Tôi vô duyên không biết là từ đâu và của ai. Hi vọng Bác Lập yêu thơ chỉ dẫn dùm. Cám ơn bác nhiều.

    Thanh Van

    • ” Đánh giặc ngẩng đầu lên
      Bom rơi đầy hốc mắt”
      Thực sự bọ cũng không biết hai câi ni thuộc bài nào, của ai

      • Tiếc thật!

        Câu thơ giản dị đến trần truị (thế mới là THƠ chứ?). Ấn tượng, quyết liệt, dữ dội. Tôi đọc trong trang giấy còn sót lại của cuốn sổ chép thơ của thằng bạn lính Trường sơn. Chỉ còn nhớ hai câu đó. Mong sao, không chỉ khi Đánh giặc, mà cả khi Học, khi Viết, Khi Làm thơ (mà sao lại là “làm” thơ?), khi Sống, khi Yêu cũng luôn “Ngẩng đầu lên” thì đời này chắc sẽ khá hơn.

        Các bác làng thơ ai biết tìm dùm với.

        Thank much.

        Thanh Van

  2. Thơ Bút tre còn, tiếng Việt còn, Quechoa.còn
    Có một đôi SV ta được sang Liên xô học, yêu nhau. Chị học nghành dầu lửa ở Baku ( thủ đô dầu lửa của LX cũ). Anh học nguyên tử ở Đúp na. Năm 1975, giải phóng VN , anh và chị tốt nghiệp, về nước. Trong thời gian chờ công tác, họ cưới nhau..rồi đi trăng mật trăng đường. Chưa hết trăng mật thì anh nhận giấy vào Pleiku ( Tây nguyên) công tác. Chị nhận được giấy quay lại Baku làm phó tiến sĩ, chuẩn bị nhân sự cho nghành dầu khí non trẻ ở ta. Trong cuộc liên hoan tiễn đưa 2 người, trong không khí vừa vui, vừa buồn, một bạn học đứng lên đọc câu thơ bút tre, cân bằng tình cảm cho đôi bên đương sự. Mời DC, LD, TĐ , BD, Đ, HL…cùng bà con thưởng thức
    Anh đi công tác pờ lây
    Cu dài dằng dặc , biết ngày nào ra
    Còn em trở lại đất Ba
    Cu to nước bạn, thực là sướng ghê

    Thế mới biết dân mình có từ thằng cu, con hĩm hay thật, nơi mô cũng khoái..này nhé Cu dài ở VN, cu to ở Liên xô, cu ba ( 3 centimet gọi là cu bé) ở mĩ la tinh, cu Lờ ở Đức, còn cu ngăn…ai trong mấy đc tự thấy yếu kém thì nhận nốt cái tên này cho đủ bộ .

    • hi hi dòng thơ bút tre có thể nói bất diệt

    • “Anh lảm giám đốc bảo tàng
      Cũng là công việc cách màng mà thôi
      Em đi công tác lò vôi
      Cũng là xây dựng xã hôi chủ nghìa”

      • Hi Cô gái xin làm MC mời Bác Doan Tran cùng bà con thưởng thức bài hát hay của một thời hoa gạo cháy

        Bài hát : Em là thợ quét vôi
        Sáng tác của Lê Lôi
        Do chị : Bích Côi
        Công tác ở Lò Vôi trình bày

        Hi Hi HI

  3. Thưa các Bọ:

    1.-Tôi cũng đã có đọc Thơ của Phạm Tiến Duật
    Bài Nhớ và Lửa đèn của PTD hay quá.

    Mấy Bác có biết web links nào có trọn 2 bài Thơ trên này không,xin vui long chỉ dẫn.

    2.-Ngườilàngcốm nhận xét Thơ tinh tế lắm:

    Vậy thơ hay là thế nào? Tôi nghĩ rất bình dị, THO HAY chẳng cần đòi hỏi ngôn từ ý tưởng cao siêu ghê gớm gì, chỉ cần nó qua được tai người nghe, lọt được mắt người đọc và ngấm vào lòng người ta, tựa như hạt thóc rất tầm thường nhưng muôn đời được người nông dân chắt chiu và muôn đời được mọi người coi gạo của hạt thóc là ngọc thực.

    3.-Bọ Lập nhận xét chính xác vô cùng :
    Ngày xưa là anh hùng và nhà thơ, ngày nay là tiến sĩ với sân gôn.

    Kinh,

    • Tặng bác luôn, khỏi tìm bác ạ :
      LỬA ĐÈN

      PHẠM TIẾN DUẬT

      I. ĐÈN

      Anh cùng em sang bên kia cầu
      Nơi có những miền quê yên ả
      Nơi có những ngọn đèn thắp trong kẽ lá
      Quả cây chin đỏ hoe
      Trái nhót như ngọn đèn tín hiệu
      Trỏ lối sang mùa hè
      Quả cà chua như cái đèn lồng nhỏ xíu
      Thắp mùa đông ấm những đêm thâu
      Quả ớt như ngọn lửa đèn dầu
      Chạm đầu lưỡi chạm vào sức nóng…
      Mạch đất ta dồi dào sức sống
      Nên nhành cây cũng thắp sáng quê hương

      Chúng nó đến từ bên kia biển
      Rủ nhau bay như lũ ma trơi
      Từ trên trời bảy trăm mét
      Nhìn thấy lửa que diêm sáng mặt người
      Một nghìn mét từ trên trời
      Nhìn thấy ngọn đèn dầu nhỏ bé
      Tám nghìn mét
      Thấy ánh lửa đèn hàn chớp lóe
      Mà có cần đâu khoảng cách thấp cao
      Chúng lao xuống nơi nào
      Lòe ánh lửa
      Gió thổi tắt đèn, bom rơi máu ứa.

      Trên đất nước đêm đêm
      Sáng những ngọn đèn
      Mang lửa từ nghìn năm về trước
      Lấy từ thuở hoang sơ
      Giữ qua đời này đời khác
      Vùi trong tro trong chấu nhà ta.
      Ôi ngọn lửa đèn
      Có nửa cuộc đời ta trong ấy!
      Giặc muốn cướp đi
      Giặc muốn cướp lửa tim ta đấy.

      Nơi tắt lửa là nơi tiếng hát
      Đoàn thanh niên xung phong phá đá sửa đường
      Dẫu hố bom kề bên còn bay mùi khét
      Tóc lá sả đâu đó vẫn bay hương
      Đêm tắt lửa trên đường
      Khi nghe gần xa tiếng bước chân rậm rịch
      Là tiếng những đoàn quân xung kích
      Đi qua
      Từ trong hốc mắt quầng đen bóng tối tràn ra
      Từ dưới đáy hố bom sâu hun hút
      Bóng tối dâng đầy tỏa ngợp bao la
      Thành những màn đen che những bào thai chiến dịch
      Bóng đêm ở Việt Nam
      Là khoảng tối giữa hai màn kịch
      Chứa bao điều thay đổi lớn lao

      Bóng đêm che rồi không thấy gì đâu
      Cứ đi, cứ đi nghe lắm âm thanh mới lạ.

      II. THẮP ĐÈN

      Anh cùng em sang bên kia cầu
      Nơi có những miền quê yên ả
      Nơi đêm ngày giặc điên cuồng bắn phá
      Những ngọn đèn vẫn cứ thắp lên
      Chiếc đèn chui vào ống nứa
      Cho em thơ đi học ban đêm
      Chiếc đèn chui vào lòng trái núi
      Cho xưởng máy thay ca vồi vội
      Chiếc đèn chui vào chiếu vào chăn
      Cho những tốp trai làng đọc những lá thư thăm…
      Ta thắp đèn lên trên đỉnh núi
      Gọi quân thù đem bom đến giội
      Cho đá lở đá lăn
      Lấy đá kê cầu, lấy đá sửa đường tàu
      Ta bật đèn pha ô tô trong chớp lòe ánh đạn
      Rồi tắt đèn quay xe
      Đánh lạc hướng giặc rồi ta lại lái xe đi…

      Ngày mai, ngày mai hoàn toàn chiến thắng
      Anh dắt tay em, trời chi chít sao giăng
      “Thắp đèn ta sẽ chơi trăng ngoài thềm”
      Ta thắp đèn lồng, thắp cả đèn sao năm cánh
      Ta dẫn nhau đến ngôi nhà đèn hoa lấp lánh
      Nơi ấy là phòng cưới chúng mình
      Ta sẽ làm cây đèn kéo quân thật đẹp
      Mang hình những người những cảnh hôm nay
      Cho những cuộc hành quân nào còn trong bóng tối
      Sẽ hiện muôn đời trên mặt ngọn đèn xoay.

      1967

      ——
      Nhớ

      Cái vết thương xoàng mà đi viện

      Hàng còn chờ đó tiếng xe reo

      Nằm ngửa nhớ trăng nằm nghiêng nhớ bến

      Nôn nao ngồi dậy nhớ lưng đèo.

    • “Ngày xưa là anh hùng và nhà thơ, ngày nay là tiến sĩ với sân gôn.” ts không hiểu? có phải là anh hùng thì làm thơ còn tiến sĩ lại đi cắt cỏ?

  4. tản văn về chuyện nghiên thơ một thời của bọ, làm mình nhớ lại câu chuyện vui đã từng được nghe thế này: Có một anh chàng vào quán nước, chìa ra hai hào, lên giọng ngân nga:
    - Mạ ơi cho con hai hào thuốc cuống ( cuốn)
    Mụ bán quán hấp háy đôi mắt kèm nhèm, nhướn giọng họa lại:
    -Có rứa mà chú cũng mần thơ!
    thật là hết ý!

    vài ngày vào một lần, chiếu nhà bọ vui quá, đọc còm của anh em thêm bao nhiêu kiến thức, giống như được đi một chuyến du lịch, thế là bọ rất hạnh phúc và còn cùng chia hạnh phúc với bạn bè.cảm ơn và chúc mừng bọ!

    • vài ngày vào một lần, chiếu nhà bọ vui quá, đọc còm của anh em thêm bao nhiêu kiến thức, giống như được đi một chuyến du lịch, thế là bọ rất hạnh phúc và còn cùng chia hạnh phúc với bạn bè.cảm ơn và chúc mừng bọ!- bác nói đúng lắm, đây cũng là lý do bọ không bỏ được chiếu rượu dù rất bận rộn

  5. Bọ khôn thật, bọ vô đọc còm để mở mang tri thức. Thế là bọ biết đứng trên vai những người không lồ là chúng em rồi. Ước gì có các đấng bậc bề trên cũng biết làm như bọ nhỉ , nhân dân chúng em sẵn sàng tình nguyện làm những người khổng lồ …hu hu..nhưng mà họ thích khổng lồ nhập khẩu cơ ạ

    • nhưng mà họ thích khổng lồ nhập khẩu cơ ạ – hi hi nghe có lý, chỉ có điều bây giờ món nhập khẩu đó bị coi như nhập lậu rồi

  6. Cái này có phải là “Nghiện thơ” không Bọ Lập nà?

    Đó là việc các sếp to Xuất bản những tập thơ với chiều dày, cân nặng và chất lượng… giấy phải làm nhà thơ (thật) cao ước! (Còn chất lượng thơ thì chắc là hơi khó…ngửi)

    Rồi còn mời các nhạc sỹ tên tuổi phổ nhạc, ca sỹ nổi tiếng trình bày, ti vi lên hình….
    Oách!!

    • Đó là việc các sếp to Xuất bản những tập thơ với chiều dày, cân nặng và chất lượng… giấy phải làm nhà thơ (thật) cao ước! (Còn chất lượng thơ thì chắc là hơi khó…ngửi)- hi hi e rứa đo

  7. Có ông họ Vũ làm đến chức không to lắm nhưng có màu (Vụ trưởng vụ Tổ chức) ở bộ Y, cũng mần thơ. Mà mần thơ như ông thì có hơn 50% dân số Việt Nam này mần được như rứa.
    Cũng nhờ làm sếp, ông in được thơ ở báo ngành. Lại ra được một hai tập thơ cỏn con. Đó là “toàn tập” của các bài thơ đã in báo.
    Rứa rồi ông in vô cái cạc-vi-dít của ổng sau một lô một lốc chức danh học vị học hàm, cuối cùng, nhưng mà đứng riêng một hàng là hai chữ NHÀ THƠ.
    Đi đâu ông chìa ra cái cạc cho mọi người. Ai đón lấy cũng nhìn thấy hai chữ Nhà Thơ là gây được sự chú ý nhất.
    Trong các cuộc vi hành xuống cơ sở (người ta gọi là đi bán.. chức) thế nào cũng có các cuộc nhậu của người mua chức gầy ra để ổng đọc thơ của mình. Khỏi phải nói thơ ông được tâng lên mây xanh như thế nào….
    Nhưng dịp như thế, bọn tui gọi là ông tiếp thị các món hàng chức quyền bằng… thơ !
    He he…

  8. ngày xưa em chưa đến mức “nghiện thơ” nhưng cũng thuộc lọai yêu thơ (của người khác). Năm 11 tuổi bạn cho mượn cuốn thơ Trần Đăng Khoa, hí húi chép gần hết vào sổ. Năm 15 tuổi không thích TĐKhoa nữa, bắt đầu chép thơ tình, bằng màu mực tím. Mà đa số chép bài nào là thuộc bài đó. Thói quen chép thơ vào sổ kéo dài đến khi đi làm …thì hết. Bởi lúc đó gặp bài nào hay hay trên báo thì phô tô, cất (rồi quên không đọc), sau đó có internet thì thôi rồi, thơ mê man, đọc không ngạ, thỉnh thỏang cũng cóp cóp lưu lưu vào máy mà có khi nào để mở ra đọc lại, nói chi đến thuộc thơ. Thật sự bây giờ cũng có nhiều bài thơ hay hơn những bài thơ mình đã từng chép vào sổ, nhưng mình lại không thuộc nổi, mình vẫn nhớ những bài thơ ngày xưa mình đã đọc, đã chép, đã suy tư và đã nhớ.

  9. Hôm rồi về quê, nhân nói chuyện về một ông anh họ, anh rể của TC bảo hôm nay chắc bà chị lại ở nhà phơi sách cho chồng. ” Sao lại phải phơi, nhà dột à, mà bác vừa làm nhà mới xong thì dột ở chỗ nào?” – TC ngạc nhiên hỏi. Thấy em ngây thơ cụ quá, chị TC mới tủm tỉm:”Phơi gì, chẳng qua thấy chồng suốt ngày cứ chúi mũi trên gác thơ với chả phú, đến bữa ăn gọi cũng không được, thì quăng hết sách vở cho bõ tức”.
    Anh họ của TC, lúc trẻ thì chẳng sao, khi về hưu lại sinh ra thơ phú, rồi vào hết hội nọ hội kia, có bao nhiêu tiền lương toàn ki cóp để thuê đánh máy thơ, phôtôcopy thơ, thù tạc bạn bè thơ… Lâu lâu lại in một hai tập thơ cũng chỉ để tặng nhau là chính, cái vụ to to như thế này lương hưu chả đủ, con cái lại phải tài trợ. May mà bà chị thuộc lớp người cổ, mát nết và chiều chồng, nên thỉnh thoảng mới có vụ phơi hộ sách vở, chứ dâu tây bây giờ chắc ra tòa từ lâu rồi

  10. Pingback: 347-Một nén nhang tâm nhang muộn mằn… « Gocomay's Blog

Bình luận đã được đóng.